Ένα δίκτυο υπολογιστών είναι ένα σύνολο από υπολογιστές που συνδέονται μεταξύ τους, ώστε να επικοινωνούν και να ανταλλάσσουν δεδομένα (εικόνες, βίντεο, κείμενο κ.ά.).
Με απλά λόγια: Είναι σαν μια παρέα υπολογιστών που «μιλάνε» μεταξύ τους και ανταλλάσσουν πράγματα.
Παραδείγματα
Στο εργαστήριο Πληροφορικής του σχολείου, όλοι οι υπολογιστές είναι συνδεδεμένοι μεταξύ τους. Αν ο δάσκαλος ή η δασκάλα βάλει ένα αρχείο σε έναν κοινόχρηστο φάκελο, μπορούν να το δουν όλοι οι υπολογιστές. Αυτό είναι ένα τοπικό δίκτυο.
Στο σπίτι, το κινητό, το tablet και ο υπολογιστής συνδέονται στο ίδιο Wi-Fi και μπορούν να μοιραστούν φωτογραφίες ή να τυπώσουν στον ίδιο εκτυπωτή.
Δραστηριότητα 1: Σωστό ή Λάθος;
Διάβασε κάθε πρόταση και πάτησε το κουμπί που νομίζεις.
Δίκτυο υπολογιστών είναι υπολογιστές που συνδέονται μεταξύ τους για να ανταλλάσσουν δεδομένα.
Οι υπολογιστές του εργαστηρίου του σχολείου μπορούν να μοιράζονται αρχεία.
Σε ένα δίκτυο μπορούμε να στείλουμε μόνο κείμενο.
Ένας υπολογιστής που δεν είναι συνδεδεμένος με κανέναν άλλον είναι δίκτυο.
2. Τι είναι το Διαδίκτυο (Internet);
Το Διαδίκτυο (Internet) είναι ένα παγκόσμιο δίκτυο που συνδέει μικρότερα δίκτυα και μεμονωμένους υπολογιστές μεταξύ τους. Σε αυτό δεν συνδέονται μόνο υπολογιστές, αλλά και κινητά τηλέφωνα, τηλεοράσεις και άλλες συσκευές.
Με απλά λόγια: Το Διαδίκτυο είναι το «δίκτυο των δικτύων». Είναι ένα τεράστιο δίκτυο που ενώνει εκατομμύρια μικρότερα δίκτυα σε όλο τον κόσμο.
Φαντάσου ότι το δίκτυο του σχολείου σου είναι μια γειτονιά. Το Διαδίκτυο είναι όλοι οι δρόμοι του κόσμου που ενώνουν όλες τις γειτονιές.
Παραδείγματα χρήσης
Βλέπεις ένα βίντεο στο YouTube από άλλη χώρα.
Στέλνεις μήνυμα σε έναν φίλο σου.
Ψάχνεις πληροφορίες στο Google.
Τι διαφέρει το δίκτυο από το Διαδίκτυο;
Δίκτυο
Διαδίκτυο
Λίγες συσκευές συνδεδεμένες μεταξύ τους
Εκατομμύρια δίκτυα σε όλο τον κόσμο
Π.χ. το εργαστήριο ή το σπίτι
Παγκόσμιο
Μπορεί να είναι τοπικό
Συνδέει τοπικά και μεγαλύτερα δίκτυα
Δραστηριότητα 2: Γειτονιά ή κόσμος;
Για κάθε περίπτωση, διάλεξε αν χρησιμοποιούμε τοπικό δίκτυο (γειτονιά) ή Διαδίκτυο (όλος ο κόσμος).
Τυπώνω από το tablet στον εκτυπωτή του σπιτιού μου.
Βλέπω ένα βίντεο στο YouTube από άλλη χώρα.
Ανοίγω ένα αρχείο από τον κοινόχρηστο φάκελο του εργαστηρίου Πληροφορικής.
Στέλνω μήνυμα σε έναν φίλο που ζει σε άλλη χώρα.
Ψάχνω πληροφορίες για τους δεινόσαυρους στο Google.
Κάθε ιστοσελίδα στον Παγκόσμιο Ιστό (Web) έχει τη δική της μοναδική διεύθυνση, για να μπορούμε να τη βρίσκουμε και να την ξεχωρίζουμε από τις άλλες. Η διεύθυνση λέγεται URL ή απλά διεύθυνση ιστοσελίδας (Web address). Τη βλέπουμε στη γραμμή διευθύνσεων του προγράμματος περιήγησης (φυλλομετρητής ή browser).
Το URL σημαίνει Uniform Resource Locator και στα ελληνικά Ενιαίος Εντοπιστής Πόρων.
Από ποια μέρη αποτελείται;
Ένα τυπικό παράδειγμα είναι: http://www.example.gr/path/file_name
Ας δούμε τα μέρη μιας πραγματικής μορφής διεύθυνσης:
https://www.example.gr/yliko/videos/videos.php
Πρωτόκολλο (https://): το σύνολο κανόνων που βοηθά τους υπολογιστές να "μιλούν" σωστά μεταξύ τους και να καταλαβαίνει ο ένας τον άλλον. Είναι το http ή το https.
Διακομιστής (εξυπηρετητής) Web (www.example.gr): ο υπολογιστής όπου βρίσκεται η ιστοσελίδα. Το www δεν είναι υποχρεωτικό.
Διαδρομή / μονοπάτι (path) (/yliko/videos/): ο φάκελος του διακομιστή μέσα στον οποίο βρίσκεται η σελίδα ή το αρχείο.
Όνομα αρχείου (videos.php): η ιστοσελίδα ή το αρχείο που θέλουμε να ανοίξουμε.
Το τέλος του διακομιστή (επέκταση)
.com : εμπορικός
.org : οργανισμός
.edu : εκπαίδευση
.gr : Ελλάδα
.net : δίκτυο
http και https
Το https είναι η ασφαλής έκδοση του http (το s σημαίνει secure). Προστατεύει τα δεδομένα που ανταλλάσσονται ανάμεσα στον υπολογιστή μας (πελάτη) και τον διακομιστή. Το χρησιμοποιούν σελίδες που χρειάζονται αυξημένη ασφάλεια, όπως σελίδες τραπεζών, ηλεκτρονικού εμπορίου και κοινωνικής δικτύωσης.
Θυμάμαι: Πρωτόκολλο - Διακομιστής - Διαδρομή - Όνομα αρχείου.
2. Παραδείγματα
Παράδειγμα 1. Η διεύθυνση https://www.mathimata.gr/tpe/paixnidia/puzzle.html αναλύεται ως εξής:
Πρωτόκολλο: https://
Διακομιστής: www.mathimata.gr
Διαδρομή: /tpe/paixnidia/
Όνομα αρχείου: puzzle.html
Παράδειγμα 2. Στη διεύθυνση http://school-example.org/photos/trip.php δεν υπάρχει www, και η διεύθυνση λειτουργεί κανονικά. Η επέκταση .org δείχνει ότι πρόκειται για οργανισμό.
Παράδειγμα 3. Ανακατεμένα κομμάτια: trip.php , /photos/ , http:// , school-example.org. Τα βάζουμε στη σωστή σειρά (πρωτόκολλο, διακομιστής, διαδρομή, αρχείο) και παίρνουμε: http://school-example.org/photos/trip.php
3. Διαδραστικές ασκήσεις
Λύσε κάθε άσκηση και πάτησε "Έλεγχος". Τα σωστά γίνονται πράσινα και τα λάθος κόκκινα. Μπορείς να ξαναδοκιμάσεις όσες φορές θέλεις.
Άσκηση 1. Συμπλήρωσε τα κενά επιλέγοντας τη σωστή λέξη.
Η διεύθυνση μιας ιστοσελίδας λέγεται και
.
Τη διεύθυνση τη βλέπουμε στη γραμμή διευθύνσεων του
.
Το http ή https είναι το
επικοινωνίας.
Το www.example.gr είναι η διεύθυνση του
Web.
Το μονοπάτι προς τον φάκελο όπου βρίσκεται η σελίδα λέγεται
.
Η ασφαλής έκδοση του http είναι το
.
Άσκηση 2. Ανάλυσε τις διευθύνσεις. Γράψε τα τέσσερα μέρη κάθε διεύθυνσης.
Δίκτυο υπολογιστών: δύο ή περισσότερες συσκευές (υπολογιστές, τάμπλετ, κινητά, εκτυπωτές) συνδεδεμένες μεταξύ τους, ώστε να μιλάνε και να μοιράζονται πράγματα.
Διαδίκτυο (internet): ένα τεράστιο δίκτυο από δίκτυα σε όλο τον κόσμο. Είναι σαν νησιά (τα δίκτυα) που ενώνονται με γέφυρες και καράβια.
Διεύθυνση: κάθε συσκευή έχει τη δική της διεύθυνση στο δίκτυο, όπως κάθε σπίτι έχει τη δική του.
Router (δρομολογητής): σαν ταχυδρομικό κέντρο, περνάει τα μηνύματα στον σωστό δρόμο ώστε να φτάσουν στον προορισμό τους.
Σύνδεση: με καλώδιο ή ασύρματα (Wi-Fi).
Ασφάλεια: δεν δίνω προσωπικά στοιχεία σε αγνώστους και, αν κάτι με φοβίσει ή με μπερδέψει, το λέω σε έναν μεγάλο που εμπιστεύομαι.
Άσκηση 1: Συμπληρώνω τα κενά
Διαλέγω τη σωστή λέξη από τη λίστα σε κάθε κενό και πατάω «Έλεγχος».
Όταν δύο ή περισσότεροι υπολογιστές είναι συνδεδεμένοι μεταξύ τους, φτιάχνουν ένα
.
Το
είναι ένα τεράστιο δίκτυο από δίκτυα σε όλο τον κόσμο.
Κάθε συσκευή έχει τη δική της
,
όπως κάθε σπίτι έχει τη δική του.
Το
είναι σαν ταχυδρομικό κέντρο: περνάει τα μηνύματα στον σωστό δρόμο.
Με το
συνδεόμαστε στο διαδίκτυο χωρίς καλώδιο.
Άσκηση 2: Ταιριάζω τις λέξεις
Για κάθε λέξη διαλέγω το γράμμα με το σωστό νόημα.
Λέξη
Γράμμα
Τι σημαίνει
1. Δίκτυο
Α. Ο «ταχυδρόμος» που οδηγεί το μήνυμα στον προορισμό του
2. Διαδίκτυο
Β. Συσκευές συνδεδεμένες μεταξύ τους που μοιράζονται πράγματα
3. Router
Γ. Σύνδεση χωρίς καλώδιο
4. Wi-Fi
Δ. Το μεγάλο δίκτυο που ενώνει όλο τον κόσμο
Άσκηση 3: Σωστό ή Λάθος;
Πατάω Σωστό ή Λάθος και βλέπω αμέσως αν έκανα καλά.
1. Το διαδίκτυο συνδέει υπολογιστές από όλο τον κόσμο.
2. Ο εκτυπωτής του σχολείου μπορεί να είναι μέρος ενός δικτύου.
3. Το διαδίκτυο βρίσκεται μέσα σε έναν μόνο υπολογιστή.
4. Μπορώ να δώσω το τηλέφωνο και τη διεύθυνσή μου σε έναν άγνωστο στο διαδίκτυο.
5. Αν κάτι στο διαδίκτυο με φοβίσει, το λέω σε έναν μεγάλο που εμπιστεύομαι.
Άσκηση 4: Το ταξίδι ενός μηνύματος
Το μήνυμά μου ταξιδεύει σαν γράμμα. Διαλέγω τη σειρά των βημάτων (1, 2, 3, 4) και πατάω «Έλεγχος».
Το μήνυμα περνάει από δρομολογητές (routers).
Γράφω το μήνυμά μου και βάζω τη διεύθυνση του παραλήπτη.
Ο παραλήπτης διαβάζει το μήνυμα.
Πατάω «αποστολή» στη συσκευή μου.
Άσκηση 5: Ζωγραφίζω το δίκτυό μου
Ζωγραφίζω με το ποντίκι ή με το δάχτυλο 4 συσκευές (υπολογιστή, τάμπλετ, κινητό, εκτυπωτή) και τις ενώνω με γραμμές. Στο κέντρο βάζω ένα router.
Άσκηση 6: Οι κανόνες ασφαλείας στο διαδίκτυο
Διαλέγω τη σωστή επιλογή.
1. Αν ένας άγνωστος μου ζητήσει το όνομα και τη διεύθυνσή μου, εγώ:
2. Αν δω κάτι στο διαδίκτυο που με μπερδεύει ή με φοβίζει, εγώ:
3. Όταν μιλάω με άλλους στο διαδίκτυο, είμαι:
Ερώτηση για σκέψη
Τι μου αρέσει να κάνω στο διαδίκτυο; Το γράφω εδώ:
Σήμερα θα συγκεντρώσεις και θα οργανώσεις τις δημιουργίες σου από τη δραστηριότητα με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ξεκίνησε δημιουργώντας στο στικάκι σου έναν νέο φάκελο με όνομα «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» ή «ΕΔ». Μέσα σε αυτόν αποθήκευσε την εικόνα-χρωμοσελίδα που δημιούργησες.
Στη συνέχεια εκτύπωσε τη χρωμοσελίδα σου και δώσε της ζωή με τα χρώματα και τις ιδέες σου. Χρωμάτισέ την όπως εσύ φαντάζεσαι και πρόσθεσε ό,τι θεωρείς ότι την κάνει ακόμη πιο ξεχωριστή.
Όταν ολοκληρώσεις, βάλε τη ζωγραφιά σου στο προσωπικό σου ντοσιέ των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων. Έτσι θα κρατήσεις ένα όμορφο αναμνηστικό από τις πρώτες δημιουργίες σου στο ταξίδι των Αριστοναυτών.
Οι μαθητές και οι μαθήτριες του Α1 Τμήματος δημιούργησαν όμορφες ζωγραφιές με θέμα τα «Τσολαδάκια», εμπνευσμένες από την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Με χρώματα, φαντασία και δημιουργικότητα απέδωσαν το δικό τους ξεχωριστό έργο.
Οι μαθητές και οι μαθήτριες του Α2 Τμήματος ζωγράφισαν «Τσολαδάκια» με έμπνευση από την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, δημιουργώντας όμορφες και πολύχρωμες ζωγραφιές γεμάτες φαντασία και δημιουργικότητα.
Ξέρεις ποια είναι τα χρώματα της ελληνικής σημαίας; Είναι το μπλε και το άσπρο! Στη σημερινή δραστηριότητα θα χρησιμοποιήσεις το ποντίκι σου και ένα online πρόγραμμα ζωγραφικής για να δημιουργήσεις τη δική σου ελληνική σημαία και να γνωρίσεις καλύτερα το σύμβολο της πατρίδας μας.
Η ελληνική σημαία έχει εννέα οριζόντιες λωρίδες, πέντε μπλε και τέσσερις άσπρες, καθώς και έναν λευκό σταυρό μέσα σε μπλε τετράγωνο στην επάνω αριστερή γωνία. Η σημαία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα της Ελλάδας και τη συναντάμε στις εθνικές γιορτές, όπως η 28η Οκτωβρίου.
Τώρα πάτησε στον κίτρινο σύνδεσμο που ακολουθεί και ξεκίνα τη δραστηριότητα!
Σήμερα θα δημιουργήσεις την ελληνική σημαία στον υπολογιστή, χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα Ζωγραφική (Paint). Θα μάθεις να σχεδιάζεις σχήματα, να τα χρωματίζεις και να αποθηκεύεις τη δουλειά σου.
Ξεκίνα!
Άνοιξε το πρόγραμμα Ζωγραφική (Paint).
Επίλεξε το εργαλείο Ορθογώνιο και σχεδίασε ένα μεγάλο ορθογώνιο.
Σχεδίασε μέσα του τέσσερα μικρότερα ορθογώνια, ώστε να σχηματιστεί ένας σταυρός στο κέντρο.
Χρησιμοποίησε το εργαλείο Γέμισμα με χρώμα (κουβάς) και χρωμάτισε τα κατάλληλα μέρη με μπλε.
Όταν ολοκληρώσεις τη σημαία σου, αποθήκευσέ τη με όνομα: τμήμα-όνομα-σημαία.
Καλή δημιουργία!
Στο ακόλουθο βίντεο φαίνονται όλα τα βήματα και οι οδηγίες:
Δημιούργησε τώρα την ελληνική σημαία με τις 9 λωρίδες
Τώρα θα δημιουργήσεις την ελληνική σημαία, με τις χαρακτηριστικές λωρίδες και τον σταυρό.
Σχεδίασε ένα μεγάλο ορθογώνιο που θα γίνει η σημαία σου.
Χώρισέ το σε εννέα οριζόντιες λωρίδες ίδιου μεγέθους.
Χρωμάτισε τις λωρίδες εναλλάξ μπλε και άσπρες, ξεκινώντας από πάνω με μπλε.
Στην επάνω αριστερή γωνία σχεδίασε ένα μικρό μπλε τετράγωνο και δημιούργησε μέσα του έναν λευκό σταυρό.
Παρατήρησε την εργασία σου και έλεγξε αν η σημαία σου μοιάζει με την ελληνική σημαία.
Αποθήκευσε ξανά το έργο σου με όνομα: τμήμα-όνομα-σημαία-2
Προαιρετική δραστηριότητα
Αν θέλεις, χρησιμοποίησε το εργαλείο Κείμενο και γράψε πάνω ή κάτω από τη σημαία σου ένα σύντομο μήνυμα, όπως:
Σήμερα θα οργανώσεις και θα παρουσιάσεις τη δημιουργία σου από τη δραστηριότητα με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Αρχικά δημιούργησε στο στικάκι σου έναν νέο φάκελο για τις με ονομασία π.χ. "Εργαστήρια Δεξιοτήτων" ή "ΕΔ".
Στη συνέχεια αποθήκευσε μέσα στον φάκελο τις δύο εικόνες που δημιούργησες με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Έπειτα εκτύπωσε τη χρωμοσελίδα σου και χρωμάτισέ την με τη φαντασία σου, προσθέτοντας τα δικά σου χρώματα και στοιχεία.
Τέλος, τοποθέτησε τη ζωγραφιά σου στο προσωπικό σου ντοσιέ των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων, ώστε να κρατήσεις το πρώτο σου έργο από το ταξίδι των Αριστοναυτών.
Σήμερα θα δημιουργήσεις με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) τη δική σου προσωπική χρωμοσελίδα, η οποία θα σε παρουσιάζει ως μέλος του πληρώματος των Αριστοναυτών.
Σκέψου πώς φαντάζεσαι τον εαυτό σου να ταξιδεύει με την Αργώ. Ποιος είναι ο ρόλος σου στο πλήρωμα; Τι θα ήθελες να δείχνει η εικόνα σου; Μπορείς να προσθέσεις στοιχεία όπως το πλοίο, τη θάλασσα, τη συνεργασία, την εξερεύνηση, τη μάθηση και την τεχνολογία.
Στη συνέχεια γράψε μια σύντομη και σαφή προτροπή (prompt), ώστε η Τεχνητή Νοημοσύνη να δημιουργήσει τη χρωμοσελίδα που έχεις φανταστεί. Παρατήρησε το αποτέλεσμα και, αν χρειάζεται, άλλαξε ή πρόσθεσε λέξεις στην προτροπή σου, μέχρι η εικόνα να αποτυπώνει καλύτερα τις ιδέες σου.
Όταν ολοκληρώσεις, αποθήκευσε τη χρωμοσελίδα σου και ανέβασέ τη στη δική σου στήλη στο Padlet. Με αυτόν τον τρόπο θα παρουσιάσεις τον εαυτό σου στο ψηφιακό πλήρωμα των Αριστοναυτών και θα δείξεις τη δική σου θέση στο κοινό μας ταξίδι γνώσης, συνεργασίας και δημιουργίας.
Παράδειγμα προτροπής (prompt)
Δημιούργησε μια χρωμοσελίδα με ένα παιδί που είναι μέλος του πληρώματος των Αριστοναυτών. Ταξιδεύει με την Αργώ στη θάλασσα, συνεργάζεται με το πλήρωμά του, ανακαλύπτει νέους τόπους, μαθαίνει και χρησιμοποιεί την τεχνολογία. Η εικόνα να έχει απλές γραμμές, να είναι κατάλληλη για χρωμάτισμα από μαθητές Δημοτικού, χωρίς κείμενο και χωρίς λογότυπα.
Στο τέλος, η κυρία της Πληροφορικής θα εκτυπώσει τη χρωμοσελίδα σου, για να τη ζωγραφίσεις όπως εσύ θέλεις και να τη βάλεις στο ντοσιέ σου!
